|
Mammografia - artykuł lek. med. Agnieszki Zakrzewskiej |
|
|
|
Rak piersi wcześnie wykryty jest wyleczalny ! Dopóki tego nie zrozumiemy, dopóty nie będzie możliwe zmniejszenie zastraszającej liczby zachorowań. Dawka promieniowania podczas mammografii jest zbliżona do dawki otrzymywanej podczas prześwietlenia zęba. Nie bójmy się więc tego badania ! Jest ono całkowicie nieinwazyjne. Nie wymaga żadnego dodatkowego przygotowania. Jedynie potrzebna jest dobra wola. Ostatnio dostępność badań znacznie wzrosła i właściwie przy każdym szpitalu ginekologicznym i w pracowniach radiologicznych istnieje możliwość nieodpłatnego wykonania badania mammograficznego - warto o nim jedynie pomyśleć z niewielkim wyprzedzeniem, gdyż potrzebne jest skierowanie od lekarza pierwszego kontaktu i czasem trzeba kilka tygodni czekać na jego termin. Jeśli dostęp do państwowej służby zdrowia jest utrudniony, raz w roku warto wydać około 100 zł , bo tyle kosztuje mammografia w prywatnej placówce służby zdrowia. |
|
Każdy ginekolog czy prowadzący lekarz rodzinny powinien, odpowiednio do zalecanych norm i występującego ryzyka, skierować swoje pacjentki na badanie mammograficzne. Pacjentka ma prawo także sama upomnieć się o takie skierowanie. W niektórych miastach do kobiet po 50 roku życia są wysyłane zaproszenia na badania przesiewowe, czyli mówiąc obrazowo, przesiewające jak przez sito kobiety, aby wcześnie odnaleźć te, które mają zmiany w piersiach. Warunkiem powodzenia jest chęć zbadania się i umówienie terminu przez pacjentkę.Często zdarza się jednak, że kobiety nie odpowiadają na zaproszenia. |
|
Badanie można wykonać bez żadnego przygotowania. Najlepiej zgłosić się w dwuczęściowym ubraniu, tak, by łatwo można było rozebrać się do pasa. W tym dniu nie powinno się używać dezodorantu, talku, balsamu ani kremu w okolicy górnej połowy ciała. Podczas badania pierś jest umieszczana na małej podstawce i dociskana plastikową płytką od góry oraz z boku, co pozwala uzyskać dwa obrazy. Ucisk ten trwa zaledwie kilka sekund. Jeśli kobieta odczuwa bolesne napięcie w piersiach przed miesiączką, lepiej badanie odłożyć na inną fazę cyklu. Wynik to klisze rentgenowskie oraz opis tych zdjęć. Nie każdy wynik badania będzie jednak jasny dla pacjentki. Jego interpretacja i prowadzenie leczenia należy do lekarza kierującego na badanie. Jeżeli pacjentki wykonują je profilaktycznie z własnej woli, z wynikiem powinny zgłaszać się do rejonowego lekarza internisty czy też lekarza rodzinnego, a ten na pewno oceni zdrowie piersi, a jeśli zaistnieje taka potrzeba, pokieruje dalej. Można także zgłosić się bezpośrednio do poradni chorób piersi, poradni (K) czy też prowadzącego ginekologa. Jeśli badanie jest wykonywane po raz drugi lub kolejny, pacjentka powinna przynieść opis poprzedniego badania dla porównania - to bardzo pomaga osobie interpretującej wynik. |
|
Jeżeli mammografia jest wykonywana regularnie łącznie z samobadaniem i stałą kontrolą zdrowia, badanie zazwyczaj potwierdza dobre zdrowie piersi. W przypadku wykrycia zmian często zachodzi konieczność dodatkowych badań. Mammografia na przykład nie do końca zróżnicuje Zmiany łagodne od złośliwych. Czasem więc lekarz zleca wykonanie dodatkowo USG piersi, czyli bezbolesnego badania za pomocą fal ultradźwiękowych, które pozwala ustalić, czy wyczuwalny guzek ma charakter lity, czy też jest wypełniony płynem (co świadczy, że jest to torbiel, a więc zmiana niezłośliwa). |
|
Dlaczego warto robić mammografię ? Mammografia może wykryć zmiany od 2 do 4 lat wcześniej, zanim staną się one jawne klinicznie. Naturalny przebieg raka sutka jest zwykle bardzo długi i dlatego uważa się, że rak piersi jest chorobą przewlekłą. Poczynając od pierwszej komórki, która uległa przemianie złośliwej, w większości przypadków guz osiąga średnicę 1 cm w ciągu 7 - 8 lat. Stała kontrola piersi daje naprawdę dużą szansę wykrycia wczesnych zmian i zastosowania oszczędzającego leczenia. |
|
Szczególnie zwróć na nie uwagę w przypadku :
|
|
Kobiety pomiędzy 40. a 50. rokiem życia nawet bez żadnych dolegliwości powinny prześwietlać piersi przynajmniej jeden raz na dwa lata, a po 50. co roku. Kobiety spokrewnione z chorą na raka piersi - matki, siostry, córki powinny badanie to wykonać co roku od 35. roku życia. |
|
Jeśli za pomocą mammografii i badania USG nie można dokładnie ocenić guzka, kobieta jest kierowana do chirurga na pobranie wycinka tkanki (biopsję piersi) często pod kontrolą aparatu USG lub ewentualnie na powtórne badanie mammograficzne. Przed biopsją okolica guzka jest miejscowo znieczulana, a mały wycinek tkanki pobrany i zbadany za pomocą mikroskopu. Ostatnie tendencje w leczeniu zmian nowotworowych piersi zalecają w takim przypadku ostrożną obserwację i całkowitą , bądź częściową interwencję chirurgiczną i dopiero wówczas badanie histopatologiczne tkanki nowotworowej. Największy niepokój wzbudza obecność guzka litego. Decyzja dotycząca postępowania w takim przypadku zależy w znacznym stopniu od wieku kobiety i za każdym razem powinna być podjęta przez lekarza specjalistę tak szybko, jak tylko jest to możliwe. U dziewcząt i młodych kobiet guzek sutka jest prawdopodobnie gruczalokowłókniakiem. Natomiast u kobiet 30- i 40-letnich wzrasta liczba zmian o charakterze zwyrodnienia torbielowatego, które nie wymagają od razu interwencji chirurgicznej, ale trzeba je obserwować i kontrolować. Natomiast u kobiet po okresie przekwitania prawdopodobieństwo, że znaleziony guzek jest rakiem, wzrasta do 90%. |
|
|||||||||||||||
