strona : usuwanie plam do sklepu >>>

Strona główna  Ogólne wskazówki dotyczące pielęgnacji bielizny 
 Pielęgnacja różnych materiałów 
   Pielęgnacja strojów kąpielowych  Sprzęt do prania
  Środki piorące i pomocnicze   Siateczki do prania   Legenda symboli ostrzegawczych

Jak usunąć plamy ?

Plamy z kosmetyków :  Dezodoranty, Lakier do paznokci, Lakier do włosów, Perfumy, Podkład do pudru, Pomadka do ust  Plamy z jedzenia i napojów : Buraki, Cukier karmelowy, Curry, Czekolada, Guma do żucia, Herbata, Jaja, Kawa, Ketchup, Likiery, Lody, Marmolada, Masło, Mleko, Musztarda, Napoje bezalkoholowe, Oleje roślinne, Owoce i soki owocowe, Piwo, Sok z mięsa, Sos z mięsa i inne sosy, Śmietana, Tłuszcze, Tytoń, Wino  Plamy pochodzenia biologicznego :  Ekstrementy, Krew, Uryna, Wymioty  Plamy innego pochodzenia  Atrament, Barwniki, Błoto, Długopis, Farby, Flamastry, Jodyna, Kleje, Kwasy, Kwiaty, Nafta, Pasty do czyszczenia mebli, Pasty do obuwia, Pasty woskowe do podłóg, Pleśń, Przypalenia na tkaninie, Rdza, Smary, Stearyna, Syropy od kaszlu, Ściemniałe plamy, Tłuszcze twarde, Wosk, Żywica

Usuwanie plam

Czym są plamy ?  Kolejne etapy usuwania plam  Sposoby usuwania plam

Czym są plamy ?

Plamy są zabrudzeniami, które poprzez użytkowanie i wpływ otoczenia dostały się na pewną ograniczoną mniej lub bardziej powierzchnię materiału tekstylnego. Odpowiednio wielostronny jest także rodzaj i skład plam.
Najbardziej trafnie zaplamienia i brud można określić jako "materia w nieodpowiednim miejscu". Występujące plamy rzadko składają się z jednorodnej substancji. Najczęściej chodzi o mieszaninę różnych składowych, które muszą zostać usunięte każdorazowo przez odpowiednie środki odplamiające. Dlatego też jest jasne, że do usunięcia jednej plamy musi często zostać zastosowanych wiele odplamiaczy jeden po drugim. Jednak w zależności od głównego składnika, plamy dają się podzielić na niewielką ilość grup plam lub rodzajów plam.

Kolejne etapy usuwania plam

Przystępując do usuwania plam z materiału , należy uprzednio ustalić rodzaj substancji , z jakiej powstała plama oraz z jakiego surowca materiał jest wykonany. Pozwoli to zastosować takie środki , które usuną plamę , a nie zniszczą materiału.

Należy przy tym pamiętać , że :

  • Mocne kwasy niszczą materiały z włókien roślinnych , bawełnę i len ;

  • Ługi , nawet słabe i rozcieńczone , osłabiają materiały z włókien zwierzęcych (wełna , jedwab naturalny) ;

  • Gorąca woda i żrące mydła niszczą materiały wełniane i z włókien syntetycznych ;

  • Środki utleniające (chlorek , soda) osłabiają bawełnę , len i niszczą wełnę.

  • Do czyszczenia plam używamy rozpuszczalników, wybielaczy lub specjalnych wywabiaczy - w małych ilościach.

  • Czyścić zawsze przy otwartym oknie i daleko od ognia.

  • Przed czyszczeniem należy sprawdzić trwałość barwników.

  • Nie wolno używać acetonu do czyszczenia wyrobów z włókna octanowego, ponieważ rozpuszczą się

  • Nie wolno mieszać chemikaliów. Gdy tkanina była już czyszczona jednym środkiem chemicznym, należy ją najpierw dokładnie wysuszyć, wypłukać i dopiero wówczas czyścić innym środkiem.

Po wybraniu środka do usuwania plamy ustala się technikę odplamiania. W przypadku materiału barwionego należy wypróbować w miejscach mało widocznych działanie środka wywabiającego na barwnik materiału.

Usuwanie plam należy przeprowadzić możliwie szybko po zauważeniu zaplamienia. Świeża plama usuwa się bowiem o wiele łatwiej niż dawna , ponieważ substancja powodująca zaplamienie nie zdąży przeniknąć w głąb włókien z których zbudowany jest materiał.

Przy odplamianiu stosuje się czynności mechaniczne (np. wykruszanie , wyskrobywanie) , wyższą temperaturę (gorące żelazko) , rozpuszczalniki (np. terpentynę , benzynę) , porowate substancje (np. magnezję z benzyną) oraz takie , które odbarwiają substancję plamiącą lub tworzą z nią łatwe do usunięcia związki chemiczne.

Po działaniu rozpuszczalnikami ważne jest ich dokładne usunięcie wraz z zanieczyszczeniami , w przeciwnym wypadku naokoło miejsca odplamionego tworzy się zaciek , czyli tzw. otoczka. 
W celu uniknięcia zacieków kładzie się pod zaplamiony materiał gruby podkład z białej tkaniny bawełnianej lub lnianej i dopiero wtedy tamponem z gazy lekarskiej , zamoczonym w rozpuszczalniku , uderza zaplamione miejsca , przyciskając go lekko do plamy.
Po kilku ruchach tamponik powinien być wymieniony na czysty. Często należy wymienić również podkłady. Powstawaniu otoczki zapobiega również zwilżanie materiału naokoło plamy wodą .

Po zastosowaniu substancji wywołujących reakcje chemiczne na materiale należy po odplamieniu starannie usunąć środek wywabiający (przez płukanie w wodzie lub zobojętnienie odpowiednimi odczynnikami) , w przeciwnym razie materiał ulegnie uszkodzeniu natychmiast lub po pewnym czasie .

Sposoby usuwania plam

PLAMY Z KOSMETYKÓW

DEZODORANTY

Czyścić wywabiaczem do plam , a następnie salmiakiem i wypłukać.

LAKIER DO PAZNOKCI

Czyścić octanem amylu lub acetonem. 
Nie można używać natłuszczającego zmywacza do paznokci. Wypłukać benzyną do czyszczenia.

LAKIER DO WŁOSÓW

Czyścić octanem amylu , a następnie jeszcze wywabiaczem do plam.

PERFUMY

Czyścić czystym salmiakiem. Wyprać w płynnym detergencie.

PODKŁAD DO PUDRU

Wetrzeć w tkaninę płynny detergent i szybko wypłukać w wodzie. Tłuste podkłady do pudru usuwać wywabiaczami do plam.

POMADKA DO UST

Zaplamione miejsca pocierać tamponikiem namoczonym w benzynie lub czyścić wywabiaczem do plam , a jeżeli barwnik nie rozpuści się zastosować alkohol metylowy , a następnie uprać w roztworze płynnego detergentu z salmiakiem.

PLAMY Z JEDZENIA I NAPOJÓW

BURAKI

Plamę wytrzeć natychmiast mokrą gąbką i namoczyć na noc w zimnej wodzie. W plamę wetrzeć nie rozcieńczony detergent i wypłukać. Wilgotną jeszcze plamę posypać boraksem i polać gorącą wodą.

CUKIER KARMELOWY

Plamę wypłukać w zimnej wodzie płynnym detergentem , a w razie potrzeby jeszcze w rozcieńczonym perhydrolu.

CURRY

Namoczyć w rozcieńczonym salmiaku lub benzynie do czyszczenia. Tkaninę można wybielić tylko wówczas , jeśli nie zostanie ona przez to uszkodzona.

CZEKOLADA

Resztki zeskrobać i wypłukać w zimnej wodzie , a następnie namoczyć w proszku enzymatycznym. Pozostałe plamy spróbować usunąć wywabiaczem do plam.

GUMA DO ŻUCIA

Tkaninę włożyć do zamrażalnika lub obłożyć kostkami lodu i wykruszyć gumę do żucia. Pozostałe plamy wyczyścić alkoholem metylowym lub benzyną do czyszczenia.

HERBATA

Postępować tak jak z plamami z kawy.

JAJA

Wypłukać w zimnej wodzie , a następnie uprać w proszku enzymatycznym. Trudne do usunięcia plamy namoczyć w perhydrolu z dodatkiem 5 kropel salmiaku.

KAWA

Plamę namoczyć w ciepłym roztworze detergentu. Następnie wyczyścić alkoholem metylowym. Pozostałe plamy usunąć rozcieńczonym perhydrolem. 

Plamy z kawy z mlekiem wypłukać w ciepłej wodzie z dodatkiem proszku enzymatycznego.

KETCHUP

Plamę wypłukać w zimnej wodzie i namoczyć w płynnym detergencie. 
W razie potrzeby wyczyścić jeszcze spirytusem metylowym.

LIKIERY

Wypłukać w zimnej wodzie i uprać w płynnym detergencie.

LODY

Resztki lodów zdjąć łyżeczką lub nożem i namoczyć w ciepłej wodzie z detergentem. 
Pozostałe tłuste plamy wyczyścić rozpuszczalnikiem.

MARMOLADA

Plamę spłukać zimną wodą i namoczyć w płynnym detergencie. W razie potrzeby wyczyścić jeszcze rozcieńczonym perhydrolem.

MASŁO

Świeże plamy wyprać w gorącej wodzie z mydłem 

II Posypać mąką ziemniaczaną miejsce zaplamione, a potem sczyścić szczoteczką

III Podłożyć podkład , następnie tamponikiem z gazy umoczonym w benzynie uderzać w zaplamione miejsce.

Gdy plama jest zastarzała , należy zwilżyć ją gliceryną, a następnie postępować jak wyżej.

IV Tkaninę można też czyścić wywabiaczem do plam i wysuszyć suszarką do włosów.

MLEKO

Spłukać zimną wodą i namoczyć w proszku enzymatycznym.

MUSZTARDA

Wypłukać w zimnej wodzie i namoczyć w płynnym detergencie.

NAPOJE BEZALKOHOLOWE

Wypłukać w zimnej wodzie i namoczyć w płynnym detergencie. Trudne do usunięcia plamy wypłukać w spirytusie metylowym ,  rozcieńczonym czystym octem.

OLEJE ROŚLINNE

Tkaninę dobrze zmoczyć w wodzie i oczyścić alkoholem metylowym z dodatkiem czystego octu. Resztki plam wyczyścić rozpuszczalnikiem.

OWOCE I SOKI OWOCOWE

I Plamę zaprać w mleku , najlepiej kwaśnym. 

II Plamę przecierać tamponikiem umoczonym w alkoholu, a następnie polać zaplamione miejsce wodą utlenioną , a następnie wystawić mokrą plamę na działanie słońca.

III Przed praniem plamę natrzeć solą. Wypłukać w zimnej wodzie i namoczyć w płynnym detergencie. Następnie uprać w gorącej wodzie, jeśli rodzaj tkaniny na to pozwala. Resztki plamy wyczyścić salmiakiem rozcieńczonym w perhydrolu lub w boraksie.

PIWO

Plamę namoczyć w czystym occie i, w razie potrzeby, w proszku enzymatycznym. Tkaninę uprać w możliwie najgorętszej wodzie.

SOK Z MIĘSA

Wypłukać zimną wodą i namoczyć w proszku enzymatycznym. W razie potrzeby wyczyścić wywabiaczem do plam.

SOS Z MIĘSA , SOSY INNE

Plamę namoczyć w zimnej wodzie lub w detergencie, lub też spróbować usunąć rozpuszczalnikiem.

ŚMIETANA

Wypłukać w zimnej wodzie i uprać w proszku enzymatycznym.

TŁUSZCZE

Jeśli tłuszcz był zimny , postępować należy jak z plamami z masła.

Jeśli natomiast tłuszcz był gorący , w plamę należy wetrzeć płynny detergent i wypłukać.

TYTOŃ

Plamy wypłukać w zimnej wodzie i czystym occie. Wyprać w płynnym detergencie z dodatkiem alkoholu metylowego. Jeśli plamy są nadal widoczne , wyczyścić jeszcze rozcieńczonym perhydrolem.

WINO

Plamę natychmiast posypać solą , do wchłonięcia całego płynu. Następnie tkaninę namoczyć na pół godziny w zimnej wodzie lub w roztworze boraksu. Uprać , jak zazwyczaj.

PLAMY POCHODZENIA BIOLOGICZNEGO

EKSTREMENTY

Obsuszyć lub zeskrobać. Namoczyć na pół godziny w roztworze boraksu. Następnie uprać, jak zazwyczaj , najlepiej w proszku enzymatycznym.

KREW

Świeże plamy sprać w chłodnej wodzie z dodatkiem soli . Nie używać wody ciepłej.

Plamy stare najpierw zeszczotkować , a następnie sprać w wodzie z dodatkiem amoniaku lub proszku enzymatycznego , ewentualnie w roztworze perhydrolu. 
Jeżeli pozostaną żółte plamy , pocierać tamponikiem umoczonym w wodzie utlenionej 

URYNA

I Posypać grubą warstwą soli, a następnie wypłukać w zimnej wodzie. Jeśli plama jest nadal widoczna, wyczyścić nie rozcieńczonym salmiakiem, wypłukać i posmarować octem.

II Plamę można też usuwać rozcieńczonym perhydrolem. Uprać, jak zazwyczaj, najlepiej w proszku enzymatycznym.

WYMIOTY

Plamę obsuszyć lub zeskrobać. Zamoczyć w wodzie z sodą i wytrzeć gąbką zmoczoną w roztworze boraksu. Uprać jak zazwyczaj , najlepiej w proszku enzymatycznym.

PLAMY RÓŻNEGO POCHODZENIA

ATRAMENT

I Mokrą jeszcze plamę wypłukać w zimnej wodzie, następnie wetrzeć w nią płynny detergent i wypłukać.

II Można też wytrzeć gąbką namoczoną w soku z cytryny i spłukać salmiakiem. Tusz do pieczątek należy wywabiać benzyną do czyszczenia i namoczyć w płynnym detergencie.

BARWNIKI

Plamy z barwników są trudne do wyczyszczenia. Spłukać zimną wodą , a następnie wyczyścić detergentem. 
Jeśli plama jest trudna do usunięcia, spróbować wyczyścić ją salmiakiem lub alkoholem metylowym. 
Farby akrylowe osuszyć miękką ściereczką, a następnie uprać w detergencie. Można je oczyścić również wywabiaczem do plam lub spirytusem metylowym. Resztki barwników do skór wyczyścić rozcieńczonym perhydrolem.

BŁOTO

Odczekać, aż błoto wyschnie, następnie wyszczotkować. Plamę wyczyścić najpierw spirytusem metylowym, a następnie płynnym detergentem.

DŁUGOPIS

I Świeże plamy można usunąć przez zamoczenie w kwaśnym mleku , a następnie pranie w wodzie ; zastarzałe plamy można wywabić sokiem z cytryny lub 10-procentowym kwasem cytrynowym

II Pod plamę podłożyć podkład i uderzać lekko tamponikiem umoczonym w alkoholu (tamponiki często zmieniać na czyste).
Z wełny i jedwabiu takie plamy usuwa się terpentyną , ale jest to bardzo trudne.

III Plamy kilkakrotnie przetrzeć spirytusem metylowym. Tkaninę dokładnie wypłukać lub przewietrzyć. Plamy z długopisu na zamszu można zetrzeć delikatnym, drobnoziarnistym papierem ściernym.

FARBY

Zestarzałe plamy są trudne do usunięcia , dlatego zabrudzone miejsca zawsze należy oczyścić od razu.

Farby celulozowe czyścić wywabiaczami do celulozy (nie używać ich do czyszczenia tkanin wiskozowych).

Plamy z farb emulsyjnych zmywać, gdy są jeszcze mokre; gdy wyschną, nie można ich już usunąć.

Farby olejne czyścić benzyną do czyszczenia, a następnie plamę namoczyć w płynnym detergencie.

Plamy z farb pastelowych usuwać wywabiaczem do plam i wypłukać alkoholem metylowym.

FLAMASTRY

Plamy wyprać mydłem lub gliceryną, a następnie uprać, jak zazwyczaj. Pozostałości usunąć spirytusem metylowym.

JODYNA

Plamy nawilżyć wodą i położyć na słońcu lub przetrzeć spirytusem metylowym.

KLEJE

Kleje celulozowe spłukać zimną wodą lub namoczyć i czyścić roztworem salmiaku; można też wyprać w proszku enzymatycznym i wypłukać.

Kleje epoksydowe usuwać spirytusem metylowym, zanim jeszcze stwardnieją.

Klej do sklejania modeli samolotów czyścić acetonem lub octanem amylu. Niektórzy producenci załączają do kleju również rozpuszczalniki.

Kleje poliwinylowe czyścić spirytusem metylowym.

Kleje neoprenowe (u nas sprzedawane jako neostik) usuwać nie natłuszczającym zmywaczem do paznokci, acetonem lub octanem amylu; następnie przemyć plamę rozpuszczalnikiem.

Kleje z taśm klejących i etykiet namoczyć w wodzie lub przykryć mokrą ściereczką do odmoczenia, a następnie zmyć spirytusem metylowym lub benzyną do czyszczenia.

KWASY

Tkaninę natychmiast wypłukać w zimnej wodzie. Zalać salmiakiem lub roztworem sody oczyszczonej, a następnie dokładnie wypłukać.

KWIATY

Tkaninę namoczyć w wodzie i na mokro pocierać płynnym detergentem. 
Jeśli plama jest nadal widoczna, spróbować wyczyścić ją wywabiaczem do plam, octanem amylu lub spirytusem metylowym.

NAFTA

Tkaninę namoczyć w wodzie i mokrą pokropić sokiem z cytryny. Pozostałości plamy wyczyścić wywabiaczem do plam.

PASTY DO CZYSZCZENIA MEBLI

Plamy wywabiać wywabiaczami do plam.

PASTY DO OBUWIA

Plamy czyścić rozpuszczalnikiem, a następnie przetrzeć płynnym detergentem lub spirytusem metylowym.

PASTY WOSKOWE DO PODŁÓG

Czyścić wywabiaczem do plam, a następnie płynnym detergentem.

PLEŚŃ

Świeże plamy usuwa się , pocierając kawałkiem materiału umoczonym w wodzie utlenionej.
Skórę, na której powstała pleśń, przetrzeć antyseptycznym środkiem do płukania jamy ustnej.

PRZYPALENIA NA TKANINIE

I Uderzać miejsce zaplamione tamponikiem z gazy umoczonym w wodzie z mydłem , spłukać ciepłą wodą , a po wyschnięciu działać benzyną . Jeżeli nadal pozostaną żółte plamy , pocierać tamponikiem umoczonym w wodzie utlenionej

II W plamę wetrzeć mieszankę sporządzoną z jednej części gliceryny i dwóch części wody. Następnie na 15 minut zamoczyć w roztworze 50 g boraksu na 0,6 l ciepłej wody.

RDZA

Rdzę łatwo usunąć z włókien roślinnych , trudno ze zwierzęcych

Świeżą plamę posypać solą, następne wycisnąć na nią kilka kropel soku z cytryny lub roztworem kwasu cytrynowego i pozostawić na godzinę.

Jeżeli rdzę wywabiamy z materiałów z włókien roślinnych należy po wywabieniu plamy spłukać tkaninę i zobojętnić działanie kwasu roztworem amoniaku lub sody.
Czynność zanurzania plamy w kwasie i amoniaku powtórzyć kilkakrotnie. 
Podobnie postępować przy użyciu gorącego roztworu kwasu szczawiowego

Rdzawe plamy na białych tkaninach trzeba usuwać wywabiaczem do rdzy, który można kupić w sklepie.

Wełniane i jedwabne tkaniny trzeba oddać do specjalistycznej pralni chemicznej.

SMARY

Plamę natrzeć nie rozcieńczonym płynnym detergentem lub sprać wywabiaczem do plam.

STEARYNA

Stearynę zeskrobać , podłożyć wilgotną tkaninę , przykryć bibułą i przeciągnąć po plamie letnim żelazkiem (bibułę często wymieniać). Wytrzeć ślad po plamie benzyną.

SYROPY OD KASZLU

Plamę sprać wodą z detergentem, po czym rozcieńczonym salmiakiem, a następnie spirytusem metylowym lub octanem amylu.

Syropy od kaszlu zawierające żywice zmiękczyć tłuszczem lub benzyną do czyszczenia. Następnie wyczyścić wywabiaczem do plam lub uprać w detergencie.

ŚCIEMNIAŁE PLAMY

Tkaninie można przywrócić połysk przecierając ją gąbką namoczoną w rozcieńczonym salmiaku lub sodzie oczyszczonej. Wypłukać w czystym occie lub kwasku cytrynowym.

TŁUSZCZE TWARDE

Zatłuszczenia zeskrobać i jeśli tkanina jest wytrzymała, uprać w bardzo gorącej wodzie z dodatkiem trony lub boraksu. 
Perhydrol i olej parafinowy rozpuszczają również tłuszcze. Można spróbować usunąć plamy wywabiaczem do plam i wysuszyć suszarką do włosów.

WOSK

Wosk zamrozić , tkaninę obłożyć kostkami lodu lub włożyć do zamrażalnika , a następnie wykruszyć. Włożyć tkaninę między dwie warstwy bibuły i przeprasować ciepłym żelazkiem. Resztę oczyścić wywabiaczem do plam i przetrzeć spirytusem metylowym.

ŻYWICA

Plamę uderzać tamponikiem z gazy umoczonym w terpentynie a następnie prać w wodzie z mydłem.

 

jesteś na stronie :  usuwanie plam poprzednia  strona strona główna początek strony do sklepu >>>